Borçka Hakkında

🏛️ 1. ANTİK ÇAĞLARDAN OSMANLI İMPARATORLUĞU DÖNEMİ'NE BORÇKA
Çoruh Havzası’nin verimli toprakları, insanoğlunun bölgedeki varlığını çok eski dönemlere taşımaktadır. Yapılan tarihsel araştırmalara göre BORÇKA ve çevresindeki ilk yerleşim izleri M.Ö. 2000'li yıllara, yani Tunç Çağı’na kadar uzanmaktadır. Bölge sırasıyla Hurriler, Urartular, Kimmerler, Sakalar, Romalılar, Bizanslılar ve Gürcü Krallığı (Bagratlılar) hakimiyetinde kalmıştır. Antik kaynaklarda ve Gürcü vekillerinde adı PORÇHA veya BORÇHA olarak geçen yerleşim, Çoruh Nehri üzerinde kayıklarla yapılan nehir taşımacılığının en önemli iç limanı ve iskelesi olarak tarihte stratejik bir rol oynamıştır.

📜 2. OSMANLI DÖNEMİ, "NİGALİ" SANCAĞI VE İDARİ YAPI
Bölge, Yavuz Sultan Selim’in Trabzon Sancaktarlığı dönemindeki seferleri ile başlayan süreçte ve nihai olarak Kanuni Sultan Süleyman döneminde, 1550’li yıllarda Osmanlı İmparatorluğu topraklarına dahil edilmiştir. BORÇKA RESMİ KURUM KAYITLARINA göre; Osmanlı idari yapılanmasında bölge uzun süre NİGALİ SANCAĞI veya Gönye (Gonio) sancağına bağlı bir nahiye olarak yönetilmiştir. Çoruh Nehri yoluyla Batum Limanı’na bağlanan ticaret hattının üzerinde bulunması, BORÇKA topraklarının Osmanlı döneminde de ticari ve askeri ehemmiyetini daima üst seviyede tutmasını sağlamıştır.

⚔️ 3. 93 HARBİ, "ELVİYE-İ SELASE" VE RUS İŞGALİ DÖNEMİ
İlçenin tarihinde dönüm noktası olan en zorlu dönem, Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrasında yaşanmıştır. 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması ile BORÇKA, Kars ve Ardahan ile birlikte "Elviye-i Selase" (Üç Sancak) kapsamında savaş tazminatı olarak Çarlık Rusyası’na bırakılmıştır. Tam 43 yıl süren bu esaret ve Rus işgali döneminde bölge halkı büyük göç dalgaları (Muhacirlik) yaşamıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında Rus ordusunun çekilmesiyle birlikte hareketlenen Türk milis kuvvetleri, bölgede büyük bir kurtuluş mücadelesi başlatmıştır.

4. CUMHURİYET DÖNEMİ VE BORÇKA'NIN İLÇE OLUŞU
Şanlı kurtuluş mücadelesinin ardından BORÇKA, 7 Mart 1921 tarihinde nihai olarak anavatana katılmış ve Türk bayrağına kavuşmuştur. Cumhuriyet’in ilanından sonra yapılan ilk idari düzenlemelerde BORÇKA, 1923 yılında kurulan Artvin vilayetine bağlı bir kaza (ilçe) merkezi yapılmıştır. Ancak 1926 yılında yürürlüğe giren yeni teşkilatlanma kanunu ile ilçe statüsü kaldırılarak Artvin merkez ilçesine bağlı bir nahiye (bucak) haline getirilmiştir. Resmi devlet arşivlerine göre, takvimler 28 Mayıs 1928 yılını gösterdiğinde çıkarılan özel kanunla BORÇKA İLÇESİ yeniden bağımsız bir ilçe statüsüne kavuşmuş ve kurumsal altyapısını tamamlamıştır.

💡 TARİH VE KÜLTÜR MERAKLILARI İÇİN BORÇKA NOTU: İlçenin derin tarihi geçmişini ve mimari mirasını canlı bir şekilde gözlemlemek isterseniz; Çoruh Nehri üzerinde asırlardır ayakta kalan tarihi taş kemer köprüleri, koruma altındaki ahşap camileri ve özellikle CAMİLİ (MAÇAHEL) bölgesindeki tescilli tarihi Gürcü mimarisi ahşap yapıları mutlaka BORÇKA SEYAHAT ROTANIZA dahil etmelisiniz. Resmi tescilli bu anıtlar, ilçenin çok kültürlü tarihi kimliğinin günümüze ulaşan en büyük belgeleridir.